E-arşiv fatura garanti belgesi yerine geçer mi?
Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrası bu soruyu doğrudan cevaplar: Satılan mala ilişkin olarak düzenlenen faturalar garanti belgesi yerine geçmez. Hüküm faturanın kâğıt, e-fatura veya e-arşiv fatura olması arasında ayrım yapmaz.
Bu kural öncelikle satıcıya ve üreticiye yönelik bir yükümlülüktür. Yönetmelik ekindeki listede yer alan ürünler için üretici veya ithalatçı garanti belgesi düzenlemek, satıcı da bu belgeyi tamamlayarak size vermek zorundadır; belgenin verildiğini ispat yükü de satıcıdadır. Yani "faturanız var, garanti belgesine gerek yok" yaklaşımı doğru değildir.
Öte yandan belgesiz kalmanız haklarınızın bittiği anlamına gelmez. Ayıplı mala ilişkin seçimlik haklar 6502 sayılı Kanun'dan doğar ve fatura, ürünü ne zaman teslim aldığınızı göstermek için güçlü bir kanıttır.
Her ürün garanti belgesiyle mi satılır?
Hayır. Garanti belgesi zorunluluğu, Yönetmelik ekindeki listede yer alan ürünler içindir; beyaz eşya, kombi, klima, telefon ve bilgisayar gibi birçok dayanıklı ürün bu listededir. Listede olmayan bir ürün için garanti belgesi verilmemesi normal olabilir. Bu durumda da ayıplı mala ilişkin haklar kanundan doğar: 6502 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre ayıplı maldan sorumluluk, kural olarak malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Satın alma ve teslim tarihini gösteren fatura bu yüzden her üründe önemlidir.
Fatura ile garanti belgesi arasındaki fark
| Fatura (e-arşiv dahil) | Garanti belgesi (e-garanti dahil) | |
|---|---|---|
| Ne gösterir? | Satışı, tarihi, tutarı, alıcı ve satıcıyı | Garanti süresini, kapsamını, azami tamir süresini ve başvuru yollarını |
| Kim düzenler? | Satıcı | Üretici veya ithalatçı düzenler, satıcı tamamlayıp verir |
| Hangi kurala tabi? | Vergi mevzuatı | 6502 sayılı Kanun ve Garanti Belgesi Yönetmeliği |
| Garanti başvurusundaki rolü | Satın alma ve teslim tarihinin kanıtı | Garanti şartlarının ve süresinin belgesi |
Yönetmelik garanti belgesinde fatura tarihi ve sayısı, malın teslim tarihi ve yeri, garanti süresi ve azami tamir süresi gibi bilgilerin bulunmasını zorunlu tutar. 2020'de yapılan değişiklikle mesafeli satışlarda satıcı, fatura ve teslim bilgilerinin garanti belgesinde yer alması aranmaz hale geldi; bu durumda faturadaki bilgiler esas alınır. Bu yüzden internetten aldığınız ürünlerde fatura ile garanti belgesi birbirini tamamlar. Garantinin hangi tarihten başladığını garanti süresi ne zaman başlar rehberinde anlattık.
E-fatura garanti yerine geçer mi?
E-fatura ile e-arşiv fatura, faturanın elektronik ortamda düzenlenme biçimleridir; aralarındaki fark vergi mevzuatıyla ilgilidir ve garanti açısından sonucu değiştirmez. E-fatura, e-arşiv fatura ya da kâğıt fatura garanti belgesinin yerine geçmez. Aynı şekilde garanti belgesi de fatura yerine geçmez: Biri satışı gösteren vergi belgesi, diğeri tüketiciye verilen garanti taahhüdüdür.
E-garanti: garanti belgesinin elektronik hali
Kafa karışıklığının bir nedeni, garanti belgesinin de elektronik olabilmesidir. 1 Ocak 2021'den bu yana yürürlükte olan düzenlemeye göre garanti belgesi kâğıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla verilebilir. Kalıcı veri saklayıcısı; kısa mesaj, e-posta, internet, disk ve hafıza kartı gibi bilgiyi değiştirilmeden saklamaya ve kopyalamaya imkân veren araçları kapsar. Tüketici talep ederse belgenin kâğıt olarak verilmesi zorunludur (Ticaret Bakanlığı'nın garanti belgesi sayfası). E-garanti belgesine nasıl ulaşacağınızı e-garanti belgesi rehberinde anlattık.
E-postanıza gelen PDF'in hangisi olduğunu anlamak kolaydır: Üzerinde vergi bilgileri ve tutar varsa faturadır; garanti süresi, azami tamir süresi ve yetkili servis bilgileri varsa garanti belgesidir. Bazı satıcılar ikisini aynı e-postada ayrı dosyalar olarak gönderir.
Garanti belgesi gelmediyse ne yapmalı?
- Sipariş sayfanızı, e-postanızı ve SMS'lerinizi "garanti" kelimesiyle arayın; belge elektronik gönderilmiş olabilir.
- Bulamazsanız satıcıdan garanti belgesini isteyin ve talebinizi yazılı iletin.
- Kâğıt belge istiyorsanız bunu açıkça belirtin.
- Belge gelene kadar faturayı, sipariş özetini ve kargo teslim kaydını ürünün seri numarasıyla birlikte saklayın.
- Satıcı yanıt vermezse Ticaret Bakanlığı'nın tüketici başvuru kanallarını kontrol edin.
Belgeyi sonradan kaybettiyseniz garanti belgesi kayboldu rehberindeki adımlar işinize yarar.
Garanti başvurusunda fatura pratikte nasıl kullanılır?
Arıza durumunda yetkili servis veya satıcı genellikle önce ürünün ne zaman teslim edildiğini ve garanti süresinin dolup dolmadığını kontrol eder. Garanti belgesi elinizdeyse bu bilgiler belgede yazar. Belge elektronikse ya da hiç verilmediyse, satın alma ve teslim tarihini göstermenin en kolay yolu faturadır. Bu yüzden başvururken ikisini birlikte götürmek, yoksa faturayı ürünün seri numarasıyla birlikte sunmak süreci hızlandırır.
Servisin kendi kayıtlarında ürünün seri numarasıyla eşleşen bir satış kaydı olabilir; ama bu kayıt her zaman sizin teslim tarihinizle aynı olmayabilir. Farklılık varsa faturanızdaki ve teslim kaydınızdaki tarihi gösterin, talebinizi yazılı iletin.
Sık yapılan hatalar
- E-arşiv faturayı yalnızca e-postadaki bağlantı olarak bırakmak; bağlantılar zamanla açılmayabilir.
- Faturayı garanti belgesi sanıp satıcıdan garanti belgesini hiç istememek.
- Elektronik garanti belgesinin geldiği SMS'i silmek.
- Kargo teslim tarihini kaydetmemek.
- Fatura ile garanti belgesini farklı yerlerde tutup hangi ürüne ait olduklarını not etmemek.
Ne saklanmalı? Kontrol listesi
- E-arşiv faturanın PDF'i (yalnızca e-postadaki bağlantı değil)
- Garanti belgesinin veya e-garanti belgesinin PDF'i ya da ekran görüntüsü
- Sipariş özeti ve kargo teslim kaydı
- Ürünün seri numarası etiketinin fotoğrafı
- Montaj, kurulum veya ilk çalıştırma formu
- Servis formları ve tamir tarihleri
Faturaların genel olarak ne kadar saklanacağını fatura saklama süresi rehberinde ele aldık; ürün faturası için kısa cevap, ürün sizde olduğu sürece saklamaktır.
Hanory ile fatura ve garantiyi aynı üründe tutun
E-arşiv fatura e-postada, garanti belgesi bir SMS bağlantısında, seri numarası fotoğraf galerisinde kalınca ihtiyaç anında hepsini bir araya getirmek uzun sürer. Hanory'de ürünü kaydedip faturayı "fatura", garanti belgesini "garanti" türünde aynı ürüne ekleyebilirsiniz; PDF ve fotoğraf dosyaları desteklenir ve özel depolamada tutulur. Garanti bitiş tarihini girdiğinizde, bitişten önce uygulama içinde ve e-postayla hatırlatılırsınız. Hanory faturaları otomatik okumaz; belgeleri siz eklersiniz.
Bu yazı hukuki tavsiye değildir. Yönetmeliğin güncel metnini mevzuat.gov.tr ve Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol edin; uyuşmazlıkta bir hukukçuya danışın.
Sık sorulan sorular
E-arşiv fatura garanti belgesi yerine geçer mi?
Hayır. Garanti Belgesi Yönetmeliği'ne göre satılan mala ilişkin faturalar garanti belgesi yerine geçmez. Fatura yine de satın alma ve teslim tarihini gösteren önemli bir kanıttır; ikisini birlikte saklayın.
E-fatura garanti yerine geçer mi?
Hayır. Faturanın kâğıt, e-fatura veya e-arşiv olması sonucu değiştirmez; garanti belgesi ayrı bir belgedir ve satıcının size vermesi gerekir.
Garanti belgesi fatura yerine geçer mi?
Hayır. Garanti belgesi garanti şartlarını gösterir, vergi belgesi değildir. Satışı gösteren fatura ayrıca düzenlenir ve saklanmalıdır.
Garanti belgesi e-posta veya SMS ile verilebilir mi?
Evet. Garanti belgesi kâğıt üzerinde veya e-posta, SMS, internet gibi bir kalıcı veri saklayıcısıyla verilebilir. Talep ederseniz kâğıt olarak verilmesi zorunludur.
İnternetten aldığım ürünle garanti belgesi gelmedi, ne yapmalıyım?
Önce e-posta, SMS ve sipariş sayfanızda elektronik bir belge olup olmadığına bakın. Yoksa satıcıdan garanti belgesini yazılı olarak isteyin ve bu sırada faturayı ve teslim kaydını saklayın.